Tag: sortetxea

Fernando Urkia idazlearen sortetxea (zena)

Arbizuko Anttonekoan jaio zen Fernando Urkia Bakaikoa (Arbizu, 1896/04/16-Erroma, 1959/03/19) fraide eta idazlea. Gaur egungo etxea ez da, haatik, Urkia sortzen ikusi zuen berbera. Musikaren alorrean, egindako konposizio lanengatik eta organista izateagatik da ezaguna, baina Saltako apezpiku izatera ere iritsi zen. Euskaraz artikulu ugari idatzi zituen, Euskal Esnalean eta Argian esaterako, euskararekiko kezka agertuz, baita ohiturez eta historiaz ere. Ipuingintzari eta hiztegigintzari ere lotu zitzaion, eta saritutako bi antzerki lan ere utzi zizkigun. Askotan bezala, gerrarekin etorritako erbesteak eten zuen bere ekoizpena.

Herriko seme kuttun izendatu zuten, eta sortetxea dagoen karrikari gure protagonistaren izena eman. Etxea, beraz, Fernando Urkia karrikako 37.ean dago, Etxarriko bide zaharra zen hartan. Sasoi batez hura zen, Etxarritik etorrita, Arbizuko lehen etxea.

Gehiago jakiteko:

 


Juan Goikoetxea idazle eta euskaltzalearen sortetxea

Juan Goikoetxea Zabalo (Lezaeta, 1905/11/18-Donostia, 1973/06/30) idazle eta euskaltzale larraundarra Uhaldea izeneko etxe honetan sortu zen. Apez aritu zen Arbizun 1933tik 1973ra, eta euskararen aldeko jarrera herrian euskarari eusteko berebizikoa izan zen. Nafarroako elizbarrutian erabiltzeko zenbait testu liturgiko ere euskaratu zituen, eta Príncipe de Viana aldizkariaren euskarazko gehigarrian ere frankotan idazten zuen, sekula sinatzen ez bazuen ere. Horrek zailtzen du bere idazlanak zein diren eta non argitaratu ziren jakitea. Euskaltzaindiak euskaltzain urgazle izendatu zuen 1963an.

Juan Goikoetxea

Etxea aurkitzea erraza da, Lezaeta oso herri txikia delako. Bidetik ikusten da eta herrian Tolosako aldetik sartzen bagara, lehendabiziko etxea dugu.

Gehiago jakiteko:


Patxi Ondarraren sortetxea

Bakaikuko etxe honetan jaio zen Frantzisko Ondarra Erdozia (Bakaiku, 1925/05/19-Iruñea, 2005/07/31) irakasle, filologo, kaputxino eta euskaltzaina. Euskararen alorrean, dialektologian aritu zen, eta Nafarroako testu zaharrak aurkitu eta editatzeari ere ekin zion gogotsu. Ezagun dira Lizarraga Elkanokoaren idazkien gainean egindako lanak eta Polikarpo Iraizozkoarenak, beste askoren artean. Azken horrek utzitako jarlekua hartu zuen Ondarrak Euskaltzaindia.

       

Etxeak ez bide du izen berezirik, eta gaur egun bi bizitzatan banatua dago. Aurkitzea ez da erraza. Errepidetik abiatuta, iturria ikusiko dugu. Iturria ezker utzita, gora eginen dugu Galtzada karrikatik. Iturgain eta Iriondo karriken bidegurutzera ailegatzean, etxearen gibeleko aldea aurrez aurre izanen dugu.

Gehiago jakiteko:

 


Jose Mari Satrustegi euskalaria Arruazun

Satrustegi eta Barandiaran 1975ean

Jose Mari Satrustegi Zubeldia (Arruazu, 1930/11/30-Iruñea, 2003/03/27), ikerlari, etnografo, euskalari, apez eta euskaltzain osoa izan zen.

Lan ugari argitaratu zituen eta euskarari doakionez, euskal testu zaharrak biltzen eta ezagutzera ematen lan eskerga egin zuen, baita onomastikaren alorrean ere, eta Euskaltzaindian, euskara batuaren lehen urratsetan. Gainera, Nafarroan euskara gal ez zedin ere gogotsu egin zuen lan Nafarroako Diputazioko Vianako Printzea instituzioaren Euskara Sustatzeko Sailetik, baita apez egon zen herrietan ere. Literaturaren alorrean ere zenbait lantxo, kritika eta itzulpen egin zituen. Hari zor zaizkio, bestalde, Nafarroako Gobernuak argitaratzen dituen Fontes Linguae Vasconum: studia et documenta eta Cuadernos de Etnología y Etnografía de Navarra aldizkarien sorrera. Lehenaren zuzendari izan zen urte luzez, eta artikulu anitz eman zituen argitara bertan.

Arruazun Satrustegirekin lotutako zenbait leku daude:

Satrustegiren sortetxea: Kuartelea, Karrika Nagusiko 17.ean

Bizitokia, erretiratu zenetik zendu zen arte: Milikonea, Karrika Nagusiko 18.ean.

Hilobia, Arruazuko hilerrian, Ekialdeko murruaren kontra.

JOSEMARI / SATRVSTEGI / ZUBELDIA / APAIZ ETA / EVSKALTZAINA / 1930-2003

 

Haren omenez egindako harria, Karrika Nagusian, sortetxearen ondoan.

JOSE MARIA / SARUSTEGI ZUBELDIA / (1930-2003) / seme kutun, apez eta euskaltzainari / ARRUAZU / zure herriak

 

Gehiago jakiteko:

 

 


Arturo Kanpionen sortetxea

Politikari, idazle, euskalari eta  historialari polifazetikoaren sortetxea. Iruñeko Alde Zaharraren erdi-erdian dago, Udaletxe plaza eta Gaztelu plaza lotzen dituen Txapitela kalean alegia. Etxean ez dago honen oroigarri den inolako inskripziorik.

Arturo Kanpion (PDF)

 


  • Kategoriak

  • Copyright © 1996-2010 Euskargazki. All rights reserved.
    iDream theme by Templates Next | Powered by WordPress
    Tresna-barrara saltatu