Plentziako Torre Barri dorretxeak Butroetarren eta Muxikatarren armak darakuskigu aitzinaldeko armarrian (barka irudien kalitatea: interneten bada irudi hoberik). 1603ko data du armarriak, eta azpian hiru lelo edo lema daude, euskaraz. Eneko Zuloaga filologo, hizkuntzalari eta adiskideak xeheki aztertu zituen esaldiok; beraz, transkripzio, interpretazio eta oharretan berak esandakoei jarraiki natzaie. Xehetasun jakinminez denak aski du bere lanera jotzea (azpian esteka).

Esaldiek honakoa diote:

  • Muxica, areriocaz agica
  • Butroe celangoa da oroc daquie
  • Garaianago, erria gordeago

Lehen biak 1596ko Refranes y Sentencias bilduman ere jasoak daude, aldaerak aldaera, eta oso interesgarriak dira darabilten hizkuntzaren aldetik. Gaur egungo euskarara ekarrita, segur aski horrela ulertu behar ditugu:

  • Muxika, areriookaz haginka.
  • Butroe zelangoa den orok dakite.
  • [Zenbat eta] garaianago (altuago), herria [hainbat eta] gordeago.

Armarrira ailegatzeko Plentziako alde zaharrera igo behar dugu (garaianago…), eliza dagoen plazara. Elizako ateari bizkarra emanda aurrez aurre ikusiko dugu dorretxea, egun oso zaharberritua.

Esan bezala, gehiago jakiteko: